Αρχική            Σωματική άσκηση
 

 
 

 
 
Άσκηση και Σακχαρώδης Διαβήτης
 
Άσκηση στην πρόληψη του ΣΔ-2
• Η άσκηση πρέπει να αποτελεί απαραίτητη συνιστώσα των προγραμμάτων πρόληψης του ΣΔ-2, διότι όπως φάνηκε σε ανάλογες μελέτες σε άτομα με IGT ήταν ιδιαίτερα αποτελεσματική.
• Συνιστάται μέτριας ή έντονης έντασης αερόβια άσκηση (Πίνακας-1), διάρκειας τουλάχιστον 30 λεπτών την ημέρα (συνεχώς ή διακεκομμένα σε δεκάλεπτες ή δεκαπεντάλεπτες περιόδους), το ολιγότερο 5 φορές την εβδομάδα.
 
Άσκηση στη θεραπευτική αντιμετώπιση του ΣΔ-2
• Η άσκηση συμβάλλει αποτελεσματικά στη ρύθμιση του σακχάρου, τη μείωση του καρδιοαγγειακού κινδύνου και τον έλεγχο του σωματικού βάρους, βελτιώνοντας συγχρόνως και την ποιότητα της ζωής.
Αερόβια άσκηση
• Συνιστάται άσκηση μέτριας έντασης (Πίνακας-1), τουλάχιστον 150 λε-
πτά την εβδομάδα. Αντί αυτής μπορεί να γίνεται έντονη άσκηση διάρκειας
75-90 λεπτών την εβδομάδα. Η άσκηση πρέπει να γίνεται τουλάχιστον 3
φορές την εβδομάδα, με μεσοδιαστήματα όχι πέραν των 2 ημερών χωρίς
άσκηση.
• Μεγαλύτερης διάρκειας άσκηση μπορεί να επιφέρει μεγαλύτερη μείωση
της HbA1c.
Αναερόβια άσκηση (αντιστάσεων, ενδυνάμωσης)
• Η αναερόβια άσκηση (Πίνακας-2) μπορεί να συμπληρώνει την αερόβια,
προσφέροντας επιπλέον οφέλη. Οι ασθενείς πρέπει να ενθαρρύνονται
(εφόσον δεν υπάρχουν αντενδείξεις) να εκτελούν ασκήσεις εκγύμνασης
διαφόρων μυϊκών ομάδων 2-3 φορές την εβδομάδα. Κατά την ημέρα της
άσκησης επιλέγονται 8-10 ομάδες μυών και εκτελούνται 8-10 συσπάσεις
ανά μυϊκή ομάδα με διάλειμμα ενός λεπτού από ομάδα σε ομάδα. Η όλη
ως άνω διαδικασία επαναλαμβάνεται 2-3 φορές, με ενδιάμεσο διάλειμμα
3-5 λεπτά. Για τις ασκήσεις χρησιμοποιείται τέτοιο βάρος ή αντίσταση, που να είναι δύσκολο να επαναληφθούν περισσότερο από 10-15 φορές Α
 
Άσκηση στη θεραπευτική αντιμετώπιση του ΣΔ-1
• Η άσκηση δεν είναι μέσο για τη ρύθμιση της γλυκόζης στο ΣΔ-1, έχει όμως και γι’ αυτούς τους διαβητικούς όλα τα πλεονεκτήματα που έχει για το γενικό πληθυσμό (καρδιοαγγειακός κίνδυνος κτλ).
• Η άσκηση μπορεί να προκαλέσει κινδύνους και πρέπει να αποφεύγεται όταν η γλυκόζη είναι υψηλή (> 250 mg/dl) και ιδιαίτερα όταν συνυπάρχει και κετονουρία.
• Εάν η άσκηση είναι προγραμματισμένη, πρέπει να γίνεται μείωση της δό-
σης της ινσουλίνης που προηγείται της άσκησης.
• Εάν η άσκηση είναι απρογραμμάτιστη, πρέπει να λαμβάνονται υδατάν-
θρακες πριν από την έναρξη της άσκησης.
• Εάν η άσκηση είναι παρατεταμένη συνιστάται λήψη υδατανθράκων κατά τη διάρκεια της άσκησης.
• Να μην ενίεται η ινσουλίνη στις περιοχές που υπόκεινται οι μύες που θα
ασκηθούν.
• Να αποφεύγεται η άσκηση την ώρα που αναμένεται η αιχμή της δράσης
του χρησιμοποιούμενου σκευάσματος ινσουλίνης.
• Υπάρχει πάντα ενδεχόμενο υπογλυκαιμίας κατά την άσκηση, επομένως
πρέπει να είναι πάντα διαθέσιμη γλυκόζη ή σακχαρόζη (ζάχαρη) και ένας
συνοδός να γνωρίζει το πρόβλημα και τον τρόπο αντιμετώπισης της υπο-
γλυκαιμίας.
 
 
 
Πίνακας-1. Αερόβια άσκηση (Ρυθμική επαναλαμβανόμενη κίνηση των μυών διάρκειας >10min κάθε φορά)

Ένταση
Άσκηση
Μέτρια
50-70% του μέγιστου
καρδιακού ρυθμού
 Ποδήλατο
Γρήγορο βάδισμα
Κολύμβηση
Χορός
Έντονη
>70% του μέγιστου
καρδιακού ρυθμού
 Γρήγορο βάδισμα σε ανάβαση
Τροχάδην
Αεροβική γυμναστική
Ποδόσφαιρο
Καλαθοσφαίριση
Γρήγορη κολύμβηση
Γρήγορος χορός
*Μέγιστος υπολογιζόμενος καρδιακός ρυθμός: Για γυναίκες και μη γυμνασμένους άνδρες = 220 – ηλικία. Για γυμνασμένους άνδρες = 205 – (0.5 × ηλικία) 
 
 
Πίνακας-2. Αναερόβια άσκηση (αντιστάσεων, ενδυνάμωσης)
Ορισμός
Συχνότητα
Άσκηση
Ασκήσεις που χρησιμοποιούν μυϊκή δύναμη για να μετατοπίσουν ή να σπρώξουν ένα βάρος

2-3 φορές/εβδομάδα
- Ελεύθερα βάρη
- Μηχανήματα αντίστασης

 
Γενικές οδηγίες
• Οποιοδήποτε πρόγραμμα άσκησης πρέπει να αρχίζει σταδιακά, τόσο ως
προς την ένταση, όσο και ως προς τη διάρκεια.
• Σε ασθενείς που αντιμετωπίζονται με ινσουλίνη ή ινσουλινοεκκριτικά φάρμακα η μείωση της γλυκόζης που επιφέρει η άσκηση, δυνατόν να οδηγήσει σε υπογλυκαιμία, κατά τη διάρκεια της άσκησης ή και αρκετό χρόνο μετά απ’ αυτήν. Στις περιπτώσεις αυτές ενδείκνυται προσαρμογή της δίαιτας, αναπροσαρμογή του θεραπευτικού σχήματος και προειδοποίηση για τυχόν νυκτερινή υπογλυκαιμία.
• Άτομα τα οποία πρόκειται να ενταχθούν σε κάποιο πρόγραμμα έντονης
άσκησης, πρέπει να εκτιμώνται κατάλληλα πριν από την έναρξη του προ-
γράμματος, αναφορικά με κινδύνους σχετιζόμενους με το καρδιοαγγειακό
σύστημα, περιφερική αρτηριοπάθεια, αμφιβληστροειδοπάθεια (ιδιαίτερα
παραγωγική), νεφροπάθεια και νευροπάθεια (περιφερική ή του αυτονόμου νευρικού συστήματος) με κατάλληλες προσαρμογές του προγράμματος.
• Πριν από την ένταξη σε πρόγραμμα έντονης άσκησης πρέπει να γίνεται η κλασική δοκιμασία κόπωσης στους διαβητικούς με:
     ◦ Γνωστή καρδιοαγγειακή νόσο, αθηροθρομβωτική νόσο των εγκεφαλικών αρτηριών ή περιφερική αγγειοπάθεια
     ◦ Ηλικία > 40 ετών
     ◦ Νευροπάθεια του αυτονόμου νευρικού συστήματος
     ◦ Νεφρική ανεπάρκεια
     ◦ Ηλικία > 30 ετών και:
       – ΣΔ-1 με διάρκεια νόσου >15 ετών
       – ΣΔ-2 με διάρκεια νόσου >10 ετών
       – Παρουσία παραγόντων κινδύνου για στεφανιαία νόσο
       – Παρουσία παραγωγικής αμφιβληστροειδοπάθειας ή νεφροπάθειας
          με μικρολευκωματινουρία.
Εάν η δοκιμασία αποβεί θετική πρέπει να γίνει η κατάλληλη αναπροσαρμογή στο πρόγραμμα άσκησης που θα συστηθεί.
• Σε άτομα που πρόκειται να συμμετέχουν σε προγράμματα άσκησης μικρής ή μέτριας έντασης (γρήγορο περπάτημα κτλ), πρέπει να εκτιμάται
κατά περίπτωση εάν χρειάζεται να υποβληθούν σε δοκιμασία κόπωσης,
αφού εκτιμηθούν, η τυχόν παρουσία στεφανιαίας νόσου, η λειτουργικότητα του μυοκαρδίου και η παρουσία αρρυθμιών.